Si mbyllet një biznes në Shqipëri: çregjistrimi, likuidimi dhe detyrimet

Mbyllja e një biznesi kërkon po aq kujdes sa hapja e tij. Nëse aktiviteti ndalet, por subjekti mbetet aktiv në regjistër, detyrimet për deklarime vazhdojnë dhe gjobat mund të grumbullohen. Ky udhëzues shpjegon si bëhet mbyllja e biznesit në Shqipëri, si për personin fizik, ashtu edhe për shoqërinë tregtare.

Person fizik apo shoqëri: dy procedura të ndryshme

• Personi fizik (individ tregtar ose i vetëpunësuar) kërkon çregjistrimin në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB), pasi ka mbyllur detyrimet e hapura.
• Shoqëria tregtare (sh.p.k., sh.a.) duhet të kalojë përmes likuidimit: shlyhen kreditorët, shpërndahet pasuria që mbetet dhe vetëm pas kësaj kërkohet çregjistrimi.

Likuidimi i një sh.p.k.-je hap pas hapi

1. Vendimi i ortakëve për prishjen e shoqërisë dhe emërimi i likuiduesit.
2. Regjistrimi në QKB i likuiduesit dhe i tagrave të tij për të përfaqësuar shoqërinë.
3. Ftesa për kreditorët. Njoftimi publikohet dy herë, me 30 ditë diferencë, në faqen e QKB-së (dhe në faqen e shoqërisë, nëse ka). Kreditorët kanë 30 ditë nga njoftimi i fundit për të paraqitur pretendimet.
4. Bilanci i hapjes së likuidimit. Likuiduesi përgatit bilancin në fillim dhe bilancin përfundimtar në fund. Nëse procedura zgjat mbi një vit, përgatiten edhe pasqyrat financiare vjetore.
5. Mbyllja e veprimeve: arkëtimi i kredive, shitja e aseteve dhe shlyerja e detyrimeve, përfshirë ato tatimore.
6. Shpërndarja e pasurisë së mbetur te ortakët, vetëm pasi ka mbaruar afati i kreditorëve dhe janë shlyer detyrimet.
7. Kërkesa për çregjistrim në QKB pas miratimit të raportit të likuiduesit.

Ligji parashikon edhe likuidimin e thjeshtëzuar, kur të gjithë ortakët vendosin për të dhe deklarojnë para gjykatës se të gjitha detyrimet ndaj kreditorëve janë shlyer.

Mbyllni detyrimet, kontratat dhe deklarimet e hapura

• Deklarata e fundit e tatimit mbi të ardhurat. Kur aktiviteti mbyllet gjatë vitit, deklarimi mund të bëhet në çdo kohë, por jo më vonë se 31 marsi i vitit pasardhës.
• TVSH-ja: deklaratat mujore deri në mbyllje dhe trajtimi i stokut dhe aseteve që mbeten.
• Punonjësit: përfundimi i kontratave sipas Kodit të Punës, listëpagesa e fundit dhe çregjistrimi i tyre.
• Kontratat: qiraja, furnitorët, shërbimet dhe kreditë bankare.
• Fiskalizimi dhe banka: mbyllja e pajisjeve dhe certifikatave të faturimit dhe e llogarive bankare pas pagesave të fundit.
• Bashkia: taksat dhe tarifat vendore deri në datën e mbylljes.

Ruani dokumentacionin kontabël

Mbyllja e biznesit nuk e heq detyrimin për të ruajtur dokumentet. Sipas ligjit për kontabilitetin, dokumentet kontabël ruhen për 10 vjet pas mbylljes së periudhës raportuese. Përcaktoni kush i mban dhe ku ruhen, sepse mund t’ju kërkohen në një kontroll të mëvonshëm.

Gabimet që duhen shmangur

• Ndalimi i aktivitetit pa e çregjistruar subjektin: detyrimi për deklarata dhe gjobat vazhdojnë.
• Shpërndarja e parave te ortakët para se të shlyhen kreditorët dhe tatimet. Ortakët mund të mbajnë përgjegjësi deri në vlerën që kanë marrë.
• Harrimi i detyrimeve vendore ose i deklaratave të punonjësve.
• Asgjësimi i dokumenteve menjëherë pas mbylljes.

Pyetje të shpeshta

Sa zgjat likuidimi i një sh.p.k.-je?

Vetëm afatet e njoftimit të kreditorëve zgjasin rreth dy muaj. Koha totale varet nga asetet, detyrimet dhe kontrollet tatimore; për shoqëri me aktivitet të vogël, zakonisht disa muaj.

A mund ta pezulloj aktivitetin në vend që ta mbyll?

Po, pezullimi është një mundësi kur planifikoni të rifilloni. Por gjatë pezullimit disa detyrime mbeten, ndaj diskutojeni me kontabilistin.

Çfarë ndodh me borxhet tatimore?

Ato duhet të shlyhen gjatë likuidimit. Shoqëria nuk duhet të çregjistrohet me detyrime të hapura.

Mbyllni biznesin pa surpriza me Abacus

Ne përgatisim deklaratat e fundit, bilancet e likuidimit dhe dokumentet për QKB-në. Na kontaktoni ose shikoni shërbimet e konsulencës.

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional për rastin tuaj. Burime: ligji nr. 9901/2008 “Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare” (nenet 191–204); ligji nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare” (neni 8); udhëzimi nr. 26/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat”.